Welke kruiden heb jij in je keuken staan die óók medicinaal werken?

De kans is groot dat jouw keuken eigenlijk al een kleine apotheek is. Niet echt natuurlijk, maar veel kruiden die we dagelijks gebruiken voor de smaak van ons eten (of drinken), hebben een lange geschiedenis in de traditionele geneeskunde. Dat betekent niet dat deze kruiden medicijnen kunnen vervangen, maar ze kunnen wel degelijk ondersteunen bij allerlei kleine kwaaltjes. In dit blog lees je meer over welke kruiden je waarbij kunt inzetten. 

Gember is misschien wel een van de meest bekende kruiden met een medicinale werking. Het wordt al eeuwenlang gebruikt bij misselijkheid (bijvoorbeeld tijdens het reizen of een zwangerschap) en heeft ontstekingsremmende eigenschappen. Ook kun je verse gemberthee drinken tegen verkoudheid. 

Knoflook bevat allicine, een stof die vrijkomt bij het snijden of kneuzen. Laboratoriumonderzoek (dus buiten het lichaam, in een testomgeving) laat zien dat deze stof de groei van bepaalde bacteriën kan remmen of doden en de activiteit van sommige virussen kan afremmen. Knoflook kan daarnaast bijdragen aan een gezonde bloeddruk en ondersteunt je immuunsysteem. 

Je kunt knoflook rauw (fijngehakt) gebruiken door gerechten, zoals salades of zelfgemaakte tzatziki, maar je kunt het ook toevoegen aan warme gerechten. Dan is het effect iets milder, maar het is nog steeds nuttig. 

Kurkuma bevat curcumine, een stof die bekend staat om zijn ontstekingsremmende werking. Het wordt vaak gebruikt bij gewrichtsklachten en ter ondersteuning van de spijsvertering. Kurkuma is familie van gember en heeft een milde en licht bittere smaak. Je kunt het best de verse variant van kurkuma gebruiken. Die kun je onder andere verwerken in smoothies of je kunt het drinken als verse sap of thee (net zoals gember thee). Gemalen kurkuma wordt vaak toegevoegd aan een curry of nasigerecht. 

Tip: Combineer kurkuma met zwarte peper voor een betere opname van de ontstekingsremmende stoffen.

Kaneel kan helpen bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel en heeft daarnaast antibacteriële eigenschappen. Maar let op: er zijn twee hoofdsoorten kaneel. Ceylon kaneel (echte kaneel) en Cassia kaneel (gewone kaneel, vaak te koop in de supermarkt). 

Kaneel voeg je bijvoorbeeld toe aan een havermoutontbijt, een schaal yoghurt of aan je thee. Voor je thee gebruik je de kaneelstokjes. Ook in baksels zoals bananenbrood is kaneel goed te verwerken.

Tijm bevat stoffen zoals thymol en carvacrol. Deze stoffen helpen om slijm los te maken en stimuleren de beweging van de trilhaartjes in de luchtwegen, die het slijm vervolgens richting de keel afvoeren. Tijm werkt daarnaast, net als knoflook, als een ondersteuning voor het immuunsysteem, omdat het de groei van bepaalde bacteriën afremt. 

Verse of gedroogde tijm kun je toevoegen aan soepen, stoofgerechten of traybakes. 

Pepermunt bevat de stof menthol. Menthol heeft een krampstillend effect op de spieren in het spijsverteringskanaal. Dat houdt in dat de spieren kunnen ontspannen. Pepermunt kan daarom bijdragen aan het verminderen van (darm)krampen en een opgeblazen gevoel.

Menthol activeert ook de zogeheten koude receptoren in het lichaam. Dit zorgt ervoor dat je een verkoelend gevoel kan krijgen en dat een pijnprikkel iets gedempt kan worden. Daardoor kan menthol helpen om spanningsklachten of lichte hoofdpijn te verminderen.

Je kunt munt gebruiken in salades of desserts. Denk bijvoorbeeld aan een salade met watermeloen, feta en munt of een bulgur-, quinoa-, of couscoussalade met verse munt, peterselie en bieslook! Munt kun je ook toevoegen aan bruis- of platwater of aan zelfgemaakte limonades. Ook werkt muntthee erg goed. 

Rozemarijn bevat stoffen zoals eucalyptol en rosmarinezuur. De stof eucalyptol beïnvloedt de neurotransmitters in onze hersenen, en kunnen een belangrijke rol spelen bij leren en het geheugen. Het kan leiden tot betere alertheid en scherpere focus (vooral op korte termijn).  

Rosmarinezuur is een antioxidant, wat ervoor kan zorgen dat de hersencellen beschermd worden (voornamelijk tegen stress). 

Je kunt rozemarijn gebruiken in aardappelgerechten, het toevoegen aan traybakes, verwerken in soepen of nuttigen als thee. 

Peterselie zit vol vitamine C en bevat stoffen zoals apiol en myristicine, die de nieren stimuleren om iets meer urine aan te maken en sneller afvalstoffen af te voeren. Hierdoor houd je minder vocht vast. Vitamine C draagt ook bij aan een betere weerstand. Je kunt peterselie gebruiken in salades, smoothies of sauzen zoals zelfgemaakte tzatziki. Maar natuurlijk kun je peterselie ook gebruiken als garnering bij verschillende gerechten!

Wat deze kruiden zo bijzonder maakt, is dat ze ongemerkt onderdeel kunnen zijn van de dagelijkse routine. Het is niet altijd nodig om ingewikkelde supplementen te kopen. Een betere gezondheid kan ook al beginnen bij bewuster koken.

Het is daarbij belangrijk om te onthouden dat kruiden kunnen ondersteunen, maar ze vervangen geen medische behandeling. Gebruik ze met mate: meer is niet altijd beter. En in het geval van medicijngebruik of zwangerschap, raden we aan om dit altijd even te controleren met een arts.