De rol van de ‘hamster’ in je brein?

Wie met cliënten werkt aan gedrag, leefstijl en gezondheid, kent het waarschijnlijk maar al te goed: iemand weet precies wat hij of zij zou moeten doen, is gemotiveerd en heeft goede voornemens… en toch lukt het niet om het gedrag blijvend te veranderen. Hoe kan dat? 

Volgens Mascha en Maarten heeft dat veel te maken met hoe ons brein werkt. Vanuit hun jarenlange ervaring met cliënten en professionals ontwikkelden zij daarom ‘Hamster in je Brein’: een training waarin wetenschappelijke kennis over het brein wordt vertaald naar de dagelijkse praktijk van coaches.

Om die ingewikkelde processen begrijpelijk te maken, ontstond de hamster. 

Mascha legt uit dat de hamster een metafoor is voor de automatische processen in ons brein. “De hamster staat voor dat deel van je brein dat lekker doordraait in bekende patronen. Hij wil graag gemak, herkenning en snelle beloning. En soms neemt hij het even van je over.” 

Dat maakt de metafoor volgens haar zo herkenbaar. “Iedereen kent wel zo’n moment. Je neemt je voor om gezond te eten en ineens sta je 's avonds toch met een zak chips in je hand. Of je denkt: ik ga vandaag echt op tijd beginnen, maar voor je het weet ben je eerst je mail aan het beantwoorden, zit je op je telefoon en is de dag alweer voorbij.” 

De hamster is volgens Maarten vooral niet iets waar je vanaf moet. “De hamster is niet de vijand. Je brein probeert je juist op allerlei manieren te helpen. Alleen zijn die automatische reacties niet altijd handig voor wat je op langere termijn wilt bereiken.” 

En juist dat inzicht kan een cliënt helpen. “Als je begrijpt wat er gebeurt, ontstaat er vaak veel meer mildheid”, vertelt Mascha. “In plaats van: ‘Waarom doe ik dit nou alweer?’ kun je jezelf afvragen: ‘Wat gebeurt hier eigenlijk?’ Dat geeft ruimte om anders te reageren.” 

Dat is ook wat Mascha en Maarten in de praktijk zien gebeuren bij coaches. “Coachen kan soms voelen als trekken aan een dood paard. Je legt iets uit, je maakt samen een plan, je spreekt doelen af en toch gebeurt er vervolgens weinig. Dat kan best frustrerend zijn.” 

Maar volgens Mascha en Maarten verandert dat wanneer je meer begrijpt van de werking van het brein. “Je krijgt veel meer begrip voor je cliënt. En daardoor ook meer geduld. Je gaat niet alleen maar denken: waarom doet iemand dit niet? Je gaat kijken: wat maakt dit gedrag op dit moment zo aantrekkelijk of zo moeilijk?” 

Dat maakt coaching volgens Mascha en Maarten niet alleen effectiever, maar ook leuker. De gesprekken veranderen en je onderzoekt samen met je cliënt wat er werkelijk gebeurt. “En als iemand dan ineens zo'n aha-moment heeft, is dat ontzettend mooi”, vertelt Mascha. 

Met de training willen Mascha en Maarten coaches vooral een extra tool meegeven die ze direct in hun eigen praktijk kunnen gebruiken. 

Mascha en Maarten merken dat veel coaches ontzettend veel kennis hebben over hun vak, maar dat de wetenschap achter gedrag en het brein niet altijd uitgebreid onderdeel is geweest van hun opleiding. “Dat vinden wij eigenlijk zonde, want als coach kan deze kennis echt een extra USP zijn. Je hebt niet alleen kennis over voeding, leefstijl of coaching, maar je begrijpt ook beter waarom mensen bepaald gedrag vertonen.” 

De training geeft coaches inzicht in breinprocessen die gedrag sturen, maar vooral ook praktische handvatten. Daarom werken ze tijdens de training met veel voorbeelden uit de praktijk. “Soms zijn die grappig, soms pijnlijk herkenbaar”, vertelt Mascha. “Maar juist door die voorbeelden blijft het hangen.” 

De training is bedoeld voor iedereen die mensen begeleidt bij gedragsverandering en leefstijl. Denk aan gedragscoaches, voedingsdeskundigen, leefstijlcoaches, gewichtsconsulenten, therapeuten, wandelcoaches, praktijkondersteuners van de huisarts en personal trainers. 

“Eigenlijk iedereen die weleens een cliënt tegenover zich heeft gehad die zegt: ‘Ik weet wat ik moet doen, maar het lukt me gewoon niet’, kan hier iets aan hebben”, verteld Maarten. 

Het doel is uiteindelijk dat coaches beter begrijpen hoe het brein keuzes, gewoontes en impulsen beïnvloedt en leren hoe ze cliënten vanuit meer inzicht en mildheid kunnen begeleiden. 

Mascha en Maarten combineren daarbij hun verschillende achtergronden. Mascha is voedingsdeskundige, gewichtsconsulent, motiverende spreker en trainer en is gespecialiseerd in gedragsverandering, eetgedrag en praktische leefstijl. Maarten is arts en spreker en heeft veel expertise op het gebied van het brein, gezondheid en motivatie. 

Juist die combinatie maakt de training volgens hen sterk. “We combineren wetenschap met wat we iedere dag in de praktijk zien”, vertelt Maarten. “En we vinden het belangrijk dat het niet zwaar of ingewikkeld wordt.” 

Mascha lacht: “Want laten we eerlijk zijn: als je iets over het brein tien jaar later nog kunt navertellen, is de kans groot dat je het ook echt hebt onthouden.” 

En dat is precies wat Mascha en Maarten met de hamster willen bereiken. De hamster is gebaseerd op echte hersenwetenschap, maar verpakt in een verhaal dat iedereen begrijpt. Een verhaal dat coaches kunnen meenemen naar hun eigen praktijk en waarmee ze cliënten op een andere manier naar hun gedrag kunnen laten kijken. 

“Een van de reacties die we regelmatig horen is: ‘Had ik dit maar tien jaar eerder geweten’”, vertelt Mascha. En dat vinden we misschien wel het mooiste compliment. 

Want uiteindelijk gaat Hamster in je Brein niet over het bestrijden van die hamster. Het gaat erom dat je hem leert begrijpen. En zodra je begrijpt waarom je brein doet wat het doet, ontstaat er ruimte om gedrag écht anders te gaan begeleiden. 

Ben je benieuwd naar de training? Bekijk Hamster in je Brein hier.