Van burn-out naar bewust coachen: het verhaal van Marcella

Toen Marcella Derkx 21 was, begon ze als maatschappelijk werker. Twaalf jaar lang werkte ze met gedetineerden en ex-gedetineerden. Ze wist wat het betekende om anderen te helpen en te begeleiden. Tot ze zelf tegen haar grenzen aanliep en een burn-out kreeg. 

Wat begon als een moeilijke periode, werd uiteindelijk een belangrijk keerpunt in haar leven. Ze ging op zoek naar wat haar wél energie gaf, volgde een opleiding tot kindercoach en ontdekte steeds meer over zichzelf. Inmiddels werkt Marcella als burn-outspecialist en voert ze haar coachingsessies grotendeels wandelend in de buitenlucht uit en buiten uit. 

Haar verhaal gaat dan ook niet alleen over een burn-out. Het gaat over jezelf leren kennen, patronen herkennen en ontdekken hoe belangrijk het is om als coach niet alleen naar de ander, maar ook naar jezelf te kijken. En dat is waar Marcella de afgelopen tijd hard aan heeft gewerkt. 

Marcella werkte al jarenlang in de hulpverlening toen ze zelf een burn-out kreeg. Achteraf ziet ze dat ze bepaalde overtuigingen en patronen met zich meedroeg die haar steeds verder hadden gebracht. “Als je het niet ervaren hebt, denk je al snel: stel je niet aan, ga gewoon werken, schouders eronder.” 

Dat was ook haar eigen overtuiging. Toen een vriendin eerder een burn-out kreeg, begreep Marcella daar nog weinig van. Pas toen ze het zelf meemaakte, veranderde haar kijk op wat een burn-out werkelijk betekent. 

Tijdens haar burn-out lukte het haar niet om terug te keren naar haar oude werk. Ze had geen energie en vooral: geen perspectief. Ze wist niet goed wat ze dan wél wilde. Tot ze tijdens een meditatie plotseling het idee kreeg dat ze kindercoach wilde worden. “Toen dacht ik: ik weet het.” 

Ze schreef zich vrijwel direct in voor een opleiding tot kindercoach. Niet omdat ze op dat moment al een duidelijk carrièreplan had, maar omdat iets in haar zei dat dit de richting was die ze moest onderzoeken. 

Een belangrijk inzicht dat Marcella door de jaren heen heeft opgedaan, is dat een coach niet degene is die de ander moet redden. Volgens haar schuilt daar juist een gevaar. Als coach kun je vanuit de beste intenties iemand willen helpen, dragen of beschermen. Maar als je niet bewust bent van je eigen patronen, kun je die onbedoeld meenemen in je begeleiding. “Veel hulpverleners doen hun werk vanuit een reddersrol. Ze willen iemand redden, helpen, dragen of fixen.” 

Voor Marcella begint goed coachen daarom bij jezelf. Waarom wil je dit werk doen? Wat maakt dat je iemand wilt helpen? En welke overtuigingen neem je zelf mee? Dat betekent niet dat je als coach perfect moet zijn. Wel dat je bereid moet zijn om naar jezelf te kijken. “Je hoeft het niet perfect te kunnen, maar je moet wel bereid zijn om de blik naar binnen te richten.” 

Marcella voert haar werk als burn-outspecialist buiten uit. Sessies vinden plaats tijdens het wandelen of buiten, soms lopend en soms stilstaand. Dat was overigens niet meteen vanzelfsprekend. Toen ze solliciteerde bij haar huidige werkgever, ontdekte ze pas kort voor het gesprek dat het werk volledig buiten plaatsvond. En laat Marcella nou bepaald geen buitenmens zijn. Tenminste: dat maakte zij zichzelf wijs. Toch voelde ze dat dit bij haar paste. Ze wilde niet alleen praten, maar ook het fysieke meenemen in haar werk: lichaam, beweging en mentale en emotionele ontwikkeling. 

De eerste winter vond ze het nog behoorlijk koud. Inmiddels is haar kijk op buiten zijn compleet veranderd. “Als je de weg naar binnen leert kennen, is niet alleen maar de zooi wat je tegenkomt. Het gaat ook over: waar heb ik zin in en waar ga ik van aan?” 

Voor haar werd het een les in beperkende overtuigingen. “Ik ben nou eenmaal zo” bleek helemaal niet zo vast te staan als ze dacht. 

Een van Marcella’s belangrijkste boodschappen aan mensen die coach willen worden, is simpel: kijk eerst naar jezelf. Iedere coach krijgt technieken en methodes aangereikt. Je kunt leren hoe je goede vragen stelt, hoe je feedback geeft en hoe je non-verbaal gedrag leest. Maar volgens Marcella zit de echte verdieping in wat je als coach zelf meebrengt. Want een goede intentie is niet automatisch genoeg.  

Dat bewustzijn vindt Marcella essentieel. Als coach kun je immers ook iets losmaken bij iemand waar je vervolgens verantwoordelijkheid voor moet kunnen nemen. Iedereen kan volgens haar “een wond openpeuteren”, maar het echte vakmanschap zit erin dat je iemand ook kunt begeleiden bij wat daarna naar boven komt. 

Als Marcella terugkijkt op haar loopbaan, ziet ze vooral hoeveel ze nog heeft geleerd, en nog steeds leert. “Je leert in stukken. En soms leer je opnieuw hetzelfde onderwerp, alleen dan een laagje dieper.” 

Dat is misschien wel de rode draad in haar verhaal. De opleiding tot kindercoach bracht haar dichter bij zichzelf. Haar burn-out leerde haar anders kijken naar grenzen, patronen en overtuigingen. Haar verdere opleidingen en werk als coach hielpen haar om die inzichten steeds verder te verdiepen. 

En misschien is dat ook precies wat ontwikkeling betekent: niet één keer iets leren en dan klaar zijn, maar steeds opnieuw ontdekken wie je bent en hoe je vanuit die kennis anderen kunt begeleiden. 

Wat zou Marcella meegeven aan iemand die overweegt om een opleiding tot wandelcoach, kindercoach of burn-outcoach te volgen? Haar antwoord is duidelijk: “Vraag jezelf af: Welke opleiding ga je doen? Wat verwacht je van die opleiding? Wat hoop je ermee te bereiken? En past dat bij jou?” 

Maar haar belangrijkste advies gaat nog een stap verder. “Mijn grootste boodschap is: wees je bewust van je eigen intenties en je eigen bedoelingen. En realiseer je dondersgoed wat je teweeg kunt brengen bij de ander, maar ook wat je kunt beschadigen. Ook al bedoel je het nog zo goed.” 

En misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste les die haar eigen burn-out haar heeft gebracht: hoe beter je jezelf leert kennen, hoe bewuster je er voor een ander kunt zijn.