(Familie)opstellingen met vakmanschap

Leestijd
3 minuten
Geplaatst op
13 maart 2026

Systemisch werk wordt de laatste jaren op steeds meer plekken toegepast, onder meer in organisaties, coaching en persoonlijke ontwikkeling. Binnen dit vakgebied spelen familieopstellingen een belangrijke rol. Ze maken zichtbaar hoe patronen, loyaliteiten en gebeurtenissen uit een familiesysteem invloed kunnen hebben op het leven van mensen in het hier en nu.

In het nieuwe boek van onze docente, Astrid Hart, Opstellingen met vakmanschap neemt zij de lezer mee in de kern van dit werk. Het is een boek voor professionals die met opstellingen werken, maar ook voor iedereen die wil begrijpen wat er gebeurt in dat ene moment waarop een opstelling iets wezenlijks zichtbaar maakt.

Het FOCUS-framework van Astrid Hart

In Opstellingen met vakmanschap staat niet het systeem zelf centraal, maar het innerlijke beeld van de cliënt. Wat ervaart iemand? Welke woorden worden gebruikt? Wat laat het lichaam zien? En welk verlangen wil gehoord worden?

In dit boek deelt Astrid Hart haar jarenlange ervaring in het begeleiden en opleiden van professionals. Vanuit die praktijk ontwikkelde zij het FOCUS-framework: een helder en toepasbaar model dat begeleiders helpt om aanwezig te blijven bij de beleving van de cliënt.

Het framework nodigt professionals uit om niet te snel te interpreteren, sturen of oplossen. In plaats daarvan ontstaat er ruimte om waar te nemen, af te stemmen en inzicht te laten ontstaan.

Elke pijler van het FOCUS-model wordt ondersteund met theorie, oefeningen en praktijkvoorbeelden. Zo helpt het boek begeleiders om bewust aanwezig te blijven, beter te onderscheiden waar zij zelf eindigen en de ander begint, en ruimte te geven aan wat zich in een opstelling wil laten zien.

Luisteren naar wat het lichaam vertelt

In het boek speelt de taal van het lichaam een belangrijke rol. Zij beschrijft het lichaam niet als iets dat slechts ‘meedoet’, maar als een essentiële bron van informatie in het opstellingsproces, zowel bij de cliënt als bij de begeleider.

Door aandacht te hebben voor signalen zoals spanning, ontspanning, weerstand of warmte ontstaat een diepere vorm van waarnemen. Het vraagt van de begeleider om niet alleen naar de cliënt te luisteren, maar ook naar het eigen lichaam en de eigen reacties.

Daarmee laat het boek zien dat het begeleiden van opstellingen moed, bewustzijn en innerlijke rust vraagt. Het gaat niet om snelle oplossingen of spectaculaire doorbraken, maar om de bereidheid om stil te staan bij wat zich op dat moment laat zien. Juist in die afgestemde aanwezigheid kan inzicht en beweging ontstaan.

Het boek

Voor nieuwe studenten geldt (zolang de voorraad strekt): Je krijgt niet alleen les van Astrid Hart, maar je ontvangt ook haar nieuwe boek waardoor je kennis nog breder wordt en het bied je nog meer structuur als begeleider.

Mocht je het boek zelf willen aanschaffen? Dan kan je het boek vinden in boekenwinkels of op verschillende online webshops!

 


Gerelateerde studies

Familieopstellingen hbo

Meer informatie

Familieopstellingen masterclass

Meer informatie