De geneeskracht van wilde kruiden in Nederland

Geschreven door: Onze docente Kruidengeneeskunde, Anke Welten. 

In bermen, bossen en weilanden groeien ze overal: wilde kruiden die al eeuwenlang worden gebruikt om hun geneeskracht. Wat voor velen “onkruid” lijkt, blijkt vaak een natuurlijke apotheek te zijn. Van brandnetel tot weegbree en paardenbloem. Onze Nederlandse natuur zit vol planten die het lichaam kunnen ondersteunen, versterken en herstellen.

Maar hoe weet je welke kruiden écht werken, hoe je ze veilig gebruikt en hoe je deze herkent in het wild?

Tip 1: Begin met één herkenbaar kruid
Start bijvoorbeeld met een brandnetel, weegbree of paardenbloem. Dit zijn planten die veel voorkomen en daardoor laagdrempelig zijn om mee te beginnen.

Leer één plant écht goed kennen:

• Uiterlijk: Hoe zien de bladeren eruit? Hoe groeit de plant? Wanneer bloeit hij?
• Standplaats: Waar groeit hij graag? In de zon of schaduw? Op droge of juist vochtige grond?
• Werking: Waar staat deze plant traditioneel om bekend? Denk aan ondersteuning van de spijsvertering, huid, luchtwegen of weerstand.
• Gebruik: Kun je er thee van maken, een tinctuur, een olie of kun je hem verwerken in gerechten?

Door je eerst op één kruid te richten, ontwikkel je vertrouwen, herkenning en respect voor de plant. Je leert niet alleen wat een kruid doet, maar ook wanneer en hoe je het op een veilige manier kunt gebruiken.

Tip 2: Gebruik kruiden als ondersteuning, niet als wondermiddel
Wilde kruiden werken het beste als onderdeel van een gezonde leefstijl. Ze ondersteunen het lichaam, maar vervangen geen evenwichtige voeding, voldoende beweging, rust en ontspanning.

Zie deze kruiden als bondgenoten van jouw lichaam: ze helpen het zelf herstellend vermogen te ondersteunen. De werking van kruiden is vaak subtiel en opbouwend, niet snel en spectaculair.

Ben je echt benieuwd hoe je deze kruiden het beste kunt gebruiken? Dan kun je altijd advies vragen aan een kruidenspecialist of fytotherapeut. Zeker bij zwangerschap, medicijngebruik of gezondheidsklachten is deskundig advies belangrijk.

Tip 3: Leer kijken met andere ogen
De meeste geneeskrachtige kruiden groeien gewoon langs fietspaden, in bermen, tuinen of tussen stoeptegels. Wat we vaak als “onkruid” bestempelen, kan juist waardevolle plantenkennis bevatten.

Wie leert kijken, ontdekt een compleet nieuwe wereld. Je gaat patronen zien in seizoenen, groeiplekken en plantfamilies. Je merkt dat planten vaak groeien op plekken waar hun werking symbolisch of praktisch bij past.

Door bewust te observeren zonder direct te plukken ontwikkel je verbinding en respect voor de natuur. En dat is misschien wel de eerste stap in het werken met kruiden.

Boeken en artikelen vormen een mooie basis. Ze geven achtergrond, uitleg en inspiratie. Maar echte kruidenkennis ontstaat pas wanneer je naar buiten gaat. Deze kennis ontstaat wanneer je bijvoorbeeld een blad tussen je vingers wrijft en daardoor geur vrijkomt. Wanneer je de structuur voelt, de groeiplek observeert en leert kijken naar de details die een plant uniek maken. Door te ruiken, voelen, proeven en herkennen in de natuur, wordt kennis geen theorie meer maar een ervaring.

Anke Welten is onze docent Kruidengeneeskunde. Als waardevolle aanvulling op de opleiding organiseren we een inspirerende en leerzame praktijkdag, waarin je de kruidenkennis echt tot leven ziet komen en ontzettend veel praktische ervaring opdoet.

Tijdens deze praktijkdag stap je letterlijk in die levende leeromgeving. Je leert niet alleen welke kruiden geneeskrachtig zijn, maar vooral hoe je er op een bewuste en veilige manier mee werkt.

Je ontdekt onder andere:

• Hoe je kruiden veilig en met zekerheid herkent, en verwarring met look a likes voorkomt;
• Waar je op let bij bladstand, bloeiwijze en groeiplaats;
• Wanneer je het beste oogst en welk deel van de plant je nodig hebt (wortel, blad, bloem of zaad);
• Hoe je respectvol en duurzaam oogst, met aandacht voor de natuur;
• Hoe je de kruiden vervolgens op de juiste manier verwerkt tot een zalf, olie of tinctuur;
• Welke verhoudingen en bereidingswijzen zorgen voor een optimale werking.

Door zelf de kruiden te plukken, te bereiden en te ervaren, krijg je vertrouwen in wat je doet. Hierdoor kunnen theorie en praktijk samen komen, waardoor de planten echt tot leven komen!

Ben je nieuwsgierig of wil jij je inschrijven voor de praktijkdag? Dit kan via jouw studentenportaal! 

Civas, de verdieping die je verdient